Ariadni's blog….

Σύμφωνα με την έρευνα Social Networking για την Ευρώπη, το ένα στα πέντε παιδιά στις ηλικίες 9 – 12 να διαθέτει προσωπικό προφίλ στο ίντερνετ «Αφήστε τα 13χρονα να χρησιμοποιούν ελεύθερα την ιστοσελίδα μου» είπε ο 24χρονος ιδρυτής του Facebook, Μαρκ Ζούκερμπεργκ, βάζοντας έτσι το φιτίλι σε έναν παγκόσμιο διάλογο για το κατά πόσο θα πρέπει να αρθούν οι νομικές απαγορεύσεις που αφορούν παιδιά κάτω των 13 ετών. Με το ένα στα πέντε παιδιά στις ηλικίες 9 – 12 να διαθέτει προσωπικό προφίλ, σύμφωνα με την έρευνα Social Networking για την Ευρώπη, φαίνεται πως, παρά τις απαγορεύσεις, η διεισδυτικότητα του Facebook σε αυτές τις ηλικίες δύσκολα ελέγχεται. Οι κίνδυνοι όμως, στους οποίους εκτίθενται απασχολούν γονείς και αρμόδιους φορείς.

Το Facebook καταστρατηγεί το δικαίωμα των παιδιών στην αθωότητα

«Οταν βλέπουμε όλο και περισσότερα 8χρονα και 9χρονα στην Ελλάδα να έχουν δικό τους προφίλ, θα πρέπει να είμαστε σε επαγρύπνηση» λέει ο κ. Γεώργιος Κορμάς, εκπρόσωπος του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου, υπεύθυνος της Γραμμής Βοήθειας 800 11 800 15 και επιστημονικός συνεργάτης της Μονάδας Εφηβικής Υγείας Β’ Παιδιατρικής Κλινικής Πανεπιστημίου Αθηνών.  «Η εμπειρία από τις επισκέψεις σε σχολεία όλης της Ελλάδας δείχνει ότι σε αυτές τις ηλικίες τα παιδιά δεν μπορούν να διαχειριστούν το Facebook. Το βλέπουν σαν παιχνίδι, δεν μπορούν όμως να καταλάβουν πόσο επικίνδυνο είναι» προσθέτει. Τα περισσότερα παιδιά που φτιάχνουν προφίλ, δίνοντας ψευδή ηλικία, δηλώνουν εύκολα το όνομα, την διεύθυνση και τις δραστηριότητές τους, όπως πού πηγαίνουν διακοπές ή πού πάνε φροντιστήριο, αφήνοντας την ζωή τους εκτεθιμένη. Ο εθισμός, η εξάπλωση της παιδοφιλίας, η εύκολη πρόσβαση σε πορνογραφικό υλικό και σε τυχερά παιχνίδια, θα πρέπει να ανησυχούν τους γονείς. «Αυτό που στερούνται τα παιδιά όταν βρίσκονται ανεξέλεγκτα σε τέτοιες σελίδες κοινωνικής δικτύωσης είναι το δικαίωμά τους στην αθωότητα. Ενώ θα έπρεπε να αναπτύσσουν την κοινωνικότητά τους στην πραγματική ζωή, απομονώνονται στο δωμάτιό τους και δεν δημιουργούν προσωπικές σχέσεις». Σε αυτές τις μικρές ηλικίες, όταν τα παιδιά εκτίθενται σε τόσα ερεθίσματα, είναι πολύ πιθανή η αλλοίωση της ψυχοκοινωνικής του εξέλιξης. «Τα κορίτσια που βάζουν στο προφίλ τους φωτογραφίες προκλητικές, ουσιαστικά αναζητούν την θηλυκότητά τους μέσα από τα δίκτυα αυτά. Φαντάζεστε λοιπόν τι συζητήσεις προκαλούν και πόσα σχόλια δέχονται – για να μην φτάσουμε και στη σεξουαλική παρενόχληση» τονίζει ο κύριος Κορμάς. Η μόδα, αλλά και η αίσθηση ότι έχουν πια μεγαλώσει, είναι η απάντηση στο γιατί τα μικρά παιδιά θέλουν να φτιάξουν δικό τους προφίλ. «Είναι σαν μεταδοτική ίωση! Οταν έχει ένα παιδί στην τάξη, τότε θέλουν όλα. Με 3 εκατομμύρια χρήστες στην Ελλάδα, υπάρχουν στο περιβάλλον τους πολλά παραδείγματα προς μίμηση. Τα μεγαλύτερα αδέλφια, οι φίλοι, οι ίδιοι οι γονείς».

Δωδεκάχρονη με1.800 «φίλους»

«Όταν ένα κοριτσάκι 12 ετών μου εμπιστεύθηκε ότι έχει 1.800 φίλους στο Facebook, ενώ οι γονείς της βρίσκονται στο σκοτάδι, σοκαρίστηκα. Ποια επίδραση μπορεί να έχουν όλοι αυτοί οι άνθρωποι στον ψυχισμό του παιδιού;; Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις παιδιών που έχουν πέσει θύματα εκφοβισμού, εκβιασμού, παρενόχλησης ή χλευασμού» λέει η κυρία Αλεξάνδρα Καππάτου, ψυχολόγος – παιδοψυχολόγος. Τα μικρά παιδιά δεν βάζουν στο μυαλό τους ότι πίσω από ένα προφίλ μπορεί να κρύβεται ένας άνθρωπος που ούτε συνομήλικός τους είναι ούτε έχει αθώα αισθήματα απέναντί τους. Αυτή είναι και η μεγαλύτερη παγίδα, σύμφωνα με την κυρία Καππάτου. «Για τον λόγο αυτό τα προτρέπουμε να περιλαμβάνουν στις λίστες φίλων μόνο παιδιά που γνωρίζουν, εξηγώντας τους κινδύνους που ενέχει αυτός ο ανταγωνισμός για το ποιος έχει τους περισσότερους φίλους». Από την άλλη, όμως, δεν μπορούμε να αρνηθούμε την τάση των παιδιών να θέλουν να ανήκουν σε μια ομάδα. «Τα παιδιά σήμερα αισθάνονται δέσμια των δραστηριοτήτων με τις οποίες τα φορτώνουμε και δεν έχουν χρόνο να αναπτύξουν σχέσεις. Οπότε αυτή είναι μια διέξοδος για να χαλαρώσουν, να γελάσουν, να διασκεδάσουν, να συνομιλήσουν» επισημαίνει. Αυτό όμως φέρνει πιο κοντά τον κίνδυνο του εθισμού, που ως πρόσφατα αποδιδόταν μόνο στα διαδικτυακά παιχνίδια. , «Τα παιδιά που κάθονται πολλές ώρες μπροστά στο υπολογιστή είναι πιθανό να παρουσιάσουν έντονο άγχος, που μπορεί να γίνει παθολογικό, να εγκαταλείψουν τα μαθήματά τους, να χάσουν την επαφή με την οικογένειά τους και να απομονωθούν» σημειώνει η κυρία Καππάτου. Αυτό, θα αναρωτηθεί κανείς, είναι πιθανό να συμβεί και σε παιδιά μετά την ηλικία των 13 ετών. Για ποιο λόγο τα νομικά όρια μπαίνουν σε αυτή την ηλικία; Σύμφωνα με την κυρία Καππάτου, τα παιδιά θεωρείται ότι από τα 13, οπότε και μπαίνουν στην εφηβεία, αποκτούν μια μεγαλύτερη αυτονομία. «Στο εξωτερικό εξοικειώνονται με τους υπολογιστές και μαθαίνουν να προστατεύονται από νωρίς, όμως στην Ελλάδα δεν τυγχάνουν ανάλογης εκπαίδευσης. Τα όρια για την Ελλάδα θα μπορούσαν να φτάσουν και τα 16 χρόνια, με τους γονείς να παρακολουθούν διακριτικά τις κινήσεις του εφήβου σε αυτές τις ηλικίες». Ως την ηλικία των 13 ετών, οι γονείς που γνωρίζουν ότι τα παιδιά τους διαθέτουν προσωπικό προφίλ μπορούν να τα προσθέτουν στους φίλους τους, ‘ετσι ώστε να παρακολουθούν τα στοιχεία που μοιράζονται με το δίκτυό τους και να έχουν έναν υποτυπώδη έλεγχο στις δραστηριότητές τους, όπως προτείνει η κυρία Καππάτου.

Πώς μπορούν οι γονείς να διατηρήσουν τον έλεγχο

Αυτοί που καλούνται να θέσουν τα όρια και να εντοπίσουν άμεσα σημάδια κινδύνου στα παιδιά είναι φυσικά οι γονείς. Αρχικά, «μέλημά τους θα πρέπει να είναι να μάθουν στα παιδιά τους να κοινωνικοποιούνται από μικρά, διότι εάν θεωρούν ότι το Facebook είναι κοινωνική επαφή, τότε στην εφηβεία θα αντιμετωπίσουν ακόμη σοβαρότερα προβλήματα» τονίζει ο κύριος Κορμάς. Τα τέσσερα απλά βήματα, που προτείνει στους γονείς μπορούν να εξασφαλίσουν ένα ικανοποιητικό επίπεδο ελέγχου, με σεβασμό στην προσωπικότητα του παιδιού:

- Μαθαίνουμε στα παιδιά το «δημιουργικό ίντερνετ», δηλαδή πώς να χρησιμοποιούν το ίντερνετ για να συλλέγουν εκπαιδευτικό υλικό και να ενημερώνονται.

– Τοποθετούμε τον υπολογιστή στο σαλόνι για να είμαστε παρόντες όταν το παιδί μπαίνει στο διαδίκτυο και να επιβλέπουμε.

– Βάζουμε περιορισμό στον χρόνο που μπορεί να μπαίνει στο ίντερνετ την ημέρα.

– Χρησιμοποιούμε φίλτρα, που περιορίζουν ανάλογα με την ηλικία του παιδιού την πρόσβασή του σε συγκεκριμένες ιστοσελίδες.

Πηγή: yourbaby.gr

Σχετικά άρθρα: Should kids be allowed on Facebook?

Ο ρόλος του γονιού μοιάζει να κουβαλάει ένα φορτίο που αποτελείται σε μεγάλο μέρος από φόβους, διαφόρων εντάσεων και ποιοτήτων, φόβους συγκεκριμένους και φόβους αόριστους, φόβους για το παρόν και για το μέλλον τους, φόβους παράλογους και φόβους δικαιολογημένους. Φοβόμαστε μην πέσουν και χτυπήσουν, μην αρρωστήσουν, μήπως δεν τα πάνε καλά στο σχολείο, μην τα κοροιδέψουν, μην τους κάνει κακό κανείς, μη στενοχωρηθούν, μήπως δεν πετύχουν στη ζωή τους. Πολύ συνηθισμένοι φόβοι γονιών που όμως αν πάρουν το πάνω χέρι στην ανατροφή των παιδιών μας μπορεί να τα κάνουν να υποφέρουν, κι εμάς βέβαια μαζί τους.

Όταν ένα παιδί έρχεται στον κόσμο, ένα από τα πρώτα συναισθήματα που αναφέρουν οι γονείς του μαζί με την χαρά, την συγκίνηση και την τρυφερότητα για αυτό το καινούργιο «δικό τους» πλάσμα, είναι η τεράστια αίσθηση ευθύνης που νιώθουν απέναντι σ΄αυτό που μοιάζει τόσο μικρό, ευαίσθητο και αβοήθητο. Τα συναισθήματα αυτά είναι αναμενόμενα, φυσιολογικά και απαραίτητα. Οι γονείς πρέπει να νιώσουν έτσι για να καταφέρουν παρά τις αντίξοες συνθήκες, τη σωματική κόπωση, τον εκνευρισμό, την τεράστια αλλαγή στη ζωή τους, να ανταπεξέλθουν σ’ αυτό τον απαιτητικό ρόλο και να δώσουν στο παιδί όση φροντίδα χρειάζεται… και χρειάζεται πολλή. Ως εδώ καλά, αυτό είναι το ας πούμε ενστικτώδες μέρος της ευθύνης για το παιδί, που υπάρχει για να μας ωθήσει στο να δημιουργήσουμε μια σχέση μ΄αυτό τον άγνωστο μικρό εξωγήινο που εισβάλλει στη ζωή μας.

Το συναίσθημα της ευθύνης όμως και οι ανησυχίες και οι φόβοι που το συνοδεύουν μπορεί να πάει παραπέρα, φτάνει -στη σχεδόν παθολογική πια μορφή της- στο σημείο μητέρες νεογέννητων να φοβούνται να πάρουν αγκαλιά το μωρό τους γιατί τους φαίνεται πολύ εύθραυστο! Και φυσικά κάθε σοβαρός παιδίατρος θα προσπαθήσει να διώξει ή να απαλύνει αυτούς τους φόβους επιβεβαιώνοντας ότι ακόμη και το φαινομενικά τόσο εύθραυστο νεογέννητο δεν είναι καθόλου εύθραυστο, δεν παθαίνει τίποτε αν το πιάσει λίγο λάθος η μαμά του ή ο μπαμπάς του ενώ μπορεί να του κάνουν πολύ μεγαλύτερο κακό αν λόγω φόβου δεν το πιάνουν!

Οι φόβοι των γονιών σχετικά με τα παιδιά τους δεν είναι όμως πάντα τόσο προφανείς ούτε είναι τόσο εύκολο να αποδείξει κάποιος ότι είναι υπερβολικοί, αδικαιολόγητοι ή παράλογοι. Αντίθετα θεωρούνται απολύτως φυσιολογικοί και αναμενόμενοι και μοιάζει κάπως σαν τρέλα ή αναισθησία το να μην ανησυχεί κανείς διαρκώς για τα παιδιά του. Οι φόβοι για τα παιδιά είναι κάτι που ενώνει τους γονείς και πολύ συχνά όταν βρίσκονται μεταξύ τους είναι το νούμερο ένα θέμα συζήτησης. Και βέβαια υπάρχουν φόβοι κοινοί αλλά παρόλα αυτά αν αφουγκραστεί κανείς λίγο καλύτερα θα παρατηρήσει ότι ο κάθε γονιός έχει τα δικά του προσωπικά συμπλέγματα φόβων για τα παιδιά του. Βασικά θέματα γύρω απ’ τα οποία περιστρέφονται άπειροι γονεικοί φόβοι είναι η σωματική ακεραιότητα και η υγεία των παιδιών, η συναισθηματική τους ευημερία, η ηθική τους ακεραιότητα, η διανοητική πρόοδος τους κι ακόμα αυτό που κάπως αόριστα ονομάζεται «το μέλλον τους».

Οι γονείς φοβούνται να μην πέσουν τα παιδιά τους και χτυπήσουν, να μην αρρωστήσουν, να μην πεταχτούν στο δρόμο και τα πατήσει αυτοκίνητο, να μην τα πειράξει κανείς, να μην πονέσουν, να μην στενοχωρηθούν, να μην τρομάξουν, να μην απογοητευθούν, να μην τα κοροιδέψει κανείς, να μην τα προσβάλλουν, να μην μάθουν άσχημους τρόπους, να μην γίνουν αυθάδη, να μην μπλέξουν με κακές παρέες, να μην πάρουν κακούς βαθμούς, να μην τεμπελιάζουν στο σχολείο, να μην γράψουν άσχημα στις εξετάσεις, να μην επιλέξουν λάθος σταδιοδρομία, να μην δυσκολεύονται να βρουν δουλειά, να μην αποτύχουν στη ζωή τους…

Κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει ότι όλα αυτά τα φοβούνται γιατί αγαπούν τα παιδιά τους και τα νοιάζονται. Μόνο κάποιος που αδιαφορεί για το παιδί του δεν καρδιοχτυπάει όταν το βλέπει να πρωτοανεβαίνει στο ποδήλατο και τρώει τούμπες τη μια μετά την άλλη ή κάνει τις πρώτες βόλτες μόνο του και αργεί να γυρίσει.

Οι φόβοι και οι ανησυχίες των γονιών και τα μέτρα που παίρνουν, τα όρια που βάζουν ορμώμενοι από την φροντίδα για την κάθε είδους ασφάλεια των παιδιών τους είναι καταρχήν απαραίτητα συστατικά για την οικοδόμηση ενός εσωτερικού συστήματος ασφάλειας των παιδιών. Όταν φροντίζουμε να μην κρυώσει, πεινάσει, πονέσει ένα μωρό, όταν προφυλάσσουμε και προειδοποιούμε ένα μεγαλύτερο παιδί για τυχόν κινδύνους, πέρα από την ουσιαστική προστασία που τους παρέχουμε από ο,τιδήποτε απρόβλεπτο, ανεπιθύμητο, επιζήμιο γι’ αυτά, αυτό που επίσης κάνουμε είναι ότι τους δίνουμε την αίσθηση ότι η ύπαρξη τους είναι για μας τόσο αγαπητή και πολύτιμη που θέλουμε να τα προφυλάξουμε. Αυτό αποτελεί βασική προυπόθεση για να νιώσει ένα παιδί και μέσα του ασφαλές και να αρχίσει να φροντίζει και το ίδιο για την ασφάλεια του. Ξέρουμε ότι τα παιδιά έχουν ανάγκη να νιώσουν ασφάλεια.

Τι γίνεται όμως όταν οι γονείς προσφέρουν πολύ περισσότερη ασφάλεια από όση είναι απαραίτητη;

Η Ιουλία, μητέρα μιας δωδεκάχρονης τώρα κόρης εξομολογείται τους φόβους της: «Η κόρη μας πήγε στο βρεφονηπιακό σταθμό πριν γίνει δύο και μέχρι το απόγευμα την κρατούσε μια κυρία, επειδή δουλεύαμε και οι δύο πολύ. Εγώ όμως υπέφερα. Όσο πιο απαρηγόρητα έκλαιγε όταν φεύγαμε και μεγάλωναν οι ενοχές μου τόσο πιο ανατριχιαστικά σενάρια έφτιαχνα στο μυαλό μου για το τι μπορούσε να της συμβεί. Αν έπαιρνα τηλέφωνο στο σπίτι και δεν απαντούσαν αμέσως σκεφτόμουν ότι κάτι φοβερό έχει συμβεί, είχα διώξει τρεις γυναίκες με τις οποίες το παιδί είχε θαυμάσια σχέση γιατί θεωρούσα ότι δεν την προσέχουν αρκετά, αν μου έλεγαν στον παιδικό σταθμό ότι δεν ήθελε μια μέρα να φαει ή να παίξει ήμουν σίγουρη ότι κάποιος της είχε κάνει κάτι, ότι ήταν δυστυχισμένη. Σας τα λεω όλα αυτά γιατί κάποια στιγμή το παιδί άρχισε να έχει εφιάλτες, να κλείνεται στον εαυτό του και πήγαμε σε μία παιδοψυχολόγο. Με την κουβέντα μαζί της άρχισα να καταλαβαίνω πόσο παρανοικό ήταν όλο αυτό το «δίχτυ ασφαλείας» που προσπαθούσα να δημιουργήσω γύρω απ’ το παιδί και πόσο πολύ αυτό ήταν αποτέλεσμα δικών μου ενοχών, του φόβου μου να μην είμαι ανεπαρκής γονιός, δικών μου συναισθηματικών φόβων και ελάχιστα είχαν να κάνουν με πραγματικούς κινδύνους που διέτρεχε το παιδί. Όταν μπόρεσα σιγά-σιγά να τους περιορίσω και να περιορίσω και το πόσο τους έδειχνα και έπνιγα το παιδί μου μ’ αυτούς, άρχισε πάλι να γίνεται πιο ήρεμη και πιο χαρούμενη…»

Οι φόβοι και οι ανησυχίες των γονιών περιλαμβάνουν σίγουρα ένα μέρος νιαξίματος και ευθύνης για τα παιδιά, ένα μέρος ανησυχίας για την δική τους επάρκεια σαν γονείς και ένα μέρος φόβου που είναι καθαρά δικός τους και δεν έχει καμία σχέση με την πραγματική ασφάλεια ή την ευημερία των παιδιών. Αυτά τα τρία μπλέκονται.

Και μπλέκονται γιατί πράγματι, νιώθουμε τον κόσμο μας πιο επικίνδυνο, οι πόλεις είναι αχανείς, το περιβάλλον εχθρικό και οι άνθρωποι άγνωστοι. Τα παιδιά είναι πιο πολύτιμα από ποτέ γιατί κάθε οικογένεια έχει ένα, με το ζόρι δύο παιδιά και γύρω απ’ αυτά περιστρέφονται όλοι οι φόβοι αλλά και όλες οι προσδοκίες των οικογενειών. Κι ακόμη πάνω στις ανησυχίες των γονιών στηρίζεται μια ολόκληρη «βιομηχανία ειδών» για παιδιά, από ειδικές τροφές, έπιπλα, παιχνίδια, φάρμακα, σχολεία, κινητά.

Και το κυριότερο, οι γονείς βρίσκονται πολύ περισσότερο χρόνο μακριά από τα παιδιά ενώ ταυτόχρονα έχουν γίνει πολύ πιο απαραίτητοι. Κι αυτό γιατί κανείς εκτός απ’ αυτούς δεν αισθάνεται υπεύθυνος για το παιδί τους, όπως γινόταν (ίσως και να γίνεται ακόμη) στις μεγάλες οικογένειες, στα χωριά ή τις γειτονιές όπου όλοι γνώριζαν και όλοι με τον τρόπο τους θεωρούσαν τον εαυτό τους συνυπεύθυνο για κάθε παιδί.

Πώς γίνεται όμως η φροντίδα των γονιών για την ασφάλεια των παιδιών τους να μπορεί να τα βλάψει αντί να τα ωφελήσει;

Πολλοί γονείς αντιμετωπίζουν τα παιδιά τους, επειδή βλέπουν πόσο παρορμητικά είναι, σαν πλάσματα που δεν έχουν αίσθηση του φόβου. Τα περισσότερα υγιή παιδιά φοβούνται αλλά ταυτόχρονα το κίνητρο να γνωρίσουν τον εαυτό τους και τον κόσμο είναι τόσο δυνατό που τα ωθεί να κάνουν και πράγματα που φοβούνται. Οι φόβοι των γονιών όμως δεν είναι δικοί τους και παρόλα αυτά μπορούν να μεταδοθούν στα παιδιά και να αυτοματοποιηθούν τόσο ώστε να αναστείλουν το κίνητρο αυτό.

Όταν οι γονείς φοβούνται πολύ για τα παιδιά τους εκτός από το να τα προστατεύουν συνήθως κάνουν κι άλλα: καθιστούν τους εαυτούς τους παντοδύναμους αποκλειστικούς προστάτες και εμποδίζουν τα παιδιά να μάθουν να προστατεύουν τον εαυτό τους αλλά το κυριότερο να αποκτήσουν αυτή την αίσθηση αυτοπεποίθησης και σιγουριάς που προσφέρει η εμπειρία του «κατάφερα να τα βγάλω πέρα μόνος μου με κάτι δύσκολο».

Αυτή η οικοδόμηση της εμπιστοσύνης στον εαυτό είναι τεράστιας σημασίας για την ανάπτυξη μιας υγιούς προσωπικότητας αλλά είναι πολύ δύσκολο για ένα παιδί να την αποκτήσει αν δεν του δείξουν οι γονείς την εμπιστοσύνη τους.

Ο εξαιρετικός παιδοψυχίατρος D. Winnicott έγραφε σχετικά: «Μια ακραία συνέπεια της ιδέας ότι η ασφάλεια είναι καλή θα μπορούσε να είναι ότι η φυλακή είναι ένας ευτυχισμένος τόπος για να μεγαλώσει κανείς».

Η άποψη του είναι ότι η προστασία που παρέχουν οι γονείς στα παιδιά τους θα πρέπει να αποσκοπεί στο να γίνει κάποια στιγμή περιττή.

Αυτό μπορεί να γίνει αν οι γονείς καταπολεμούν οι ίδιοι τους φόβους τους. Πώς;

-με το να ελέγχουν συνεχώς πόσο πραγματικοί είναι οι φόβοι τους

-ο καθένας από τους δύο γονείς φοβάται για άλλα πράγματα λιγότερο και για άλλα περισσότερο, και θα έπρεπε στην οικογένεια κάθε πράγμα να είναι περισσότερο αρμοδιότητα αυτού που το φοβάται λιγότερο

-με το να μην βομβαρδίζουν τα παιδιά τους με τους φόβους τους, ακόμη κι όταν τους αισθάνονται

-με το να είναι διαρκώς σε επαγρύπνηση, όχι μόνο για τους. κινδύνους αλλά κυρίως για τις καινούργιες ικανότητες που αποκτά μέρα με τη μέρα το παιδί τους και να του δίνουν την ευκαιρία να τις νιώσει και να τις αναπτύξει περισσότερο

-με το να παρέχουν στα παιδιά τους ταυτόχρονα με την προστασία και την γνώση για να αντιμετωπίζει μόνο του τους κινδύνους και τις δυσκολίες

- με το να ασκούν τον εαυτό τους καθημερινά στο να αντέχει κάτι που καθιστά τα παιδιά πιο υπεύθυνα για τον εαυτό τους.

Για να επανέλθουμε ξανά στον Winnicott: “…οι καλές συνθήκες στα πρώιμα στάδια οδηγούν σε μια αίσθηση ασφάλειας και όταν ο αυτοέλεγχος γίνει γεγονός, τότε η ασφάλεια που επιβάλλεται αποτελεί προσβολή”.

Λουίζα Βογιατζή Ψυχολόγος, Σύμβουλος προσωποκεντρικής προσέγγισης

Συνήθως, το σύμπτωμα ή τα συμπτώματα κάποιου παιδιού είναι αυτό που κινητοποιεί τους γονείς να αναζητήσουν τη βοήθεια ενός ειδικού, σχετικά με τον τρόπο που έπρεπε να χειριστούν το συγκεκριμένο σύμπτωμα ή πρόβλημα. Είναι πολλοί οι γονείς, οι οποίοι δυσκολεύονται να έρθουν σε επαφή με έναν ψυχολόγο

γιατί δυσκολεύονται να παραδεχτούν ότι το παιδί τους είναι πιθανό να έχει κάποιο πρόβλημα. Και πολλοί καλά κάνουν!

Ευτυχώς, υπάρχει τρόπος να αντιμετωπίσουμε το σύμπτωμα – γονείς και ειδικοί – με μια εντελώς διαφορετική ματιά. Ένα παιδί αναπτύσσεται, εξελίσσεται, μεγαλώνει, συμπεριφέρεται, συμμορφώνεται, «ταιριάζει» μέσα στην οικογένεια και ανάλογα με τη φάση στην οποία βρίσκεται μια οικογένεια. Έτσι, το πρώτο παιδί είναι εντελώς διαφορετικό από το δεύτερο παιδί.

Το ένα παιδί είναι πιο υπεύθυνο ή ώριμο, ενώ το άλλο πιο πρόσχαρο και κοινωνικό. Το ένα παιδί είναι πιο ανεξάρτητο, ενώ το άλλο έχει ανάγκη περισσότερη φροντίδα. Η συμπεριφορά (ή το σύμπτωμα) του ενός μέλους γίνεται λειτουργία και ερέθισμα για τη συμπεριφορά των υπόλοιπων μελών της οικογένειας, γεγονός που έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία μιας ιδιαίτερης και μοναδικής οικογενειακής διεργασίας.

Έτσι, το «πρόβλημα» ή «σύμπτωμα» ενός μέλους είναι υπόθεση όλης της οικογένειας. Είναι άσκοπη και αδύνατη η κατανόηση της συμπεριφοράς – ευχάριστη ή δυσάρεστη – ενός μέλους της οικογένειας, ανεξάρτητα από τη συμπεριφορά των υπόλοιπων μελών.

Ο στόχος, λοιπόν, δεν είναι ο χαρακτηρισμός ενός παιδιού ως «προβληματικού», αλλά η ανάδειξη των υγιών και λειτουργικών στοιχείων και των παιδιών και των γονιών. Το σύμπτωμα στο παιδί θα αποτελέσει κίνητρο για τους γονείς να αναρωτηθούν για τη δική τους πορεία, αφού το παιδί αναπτύσσεται στην οικογένεια, το συναισθηματικό κλίμα της οποίας καθορίζεται από την ποιότητα της σχέσης του συζυγικού ζευγαριού. Το σύμπτωμα θα γίνει μια ευκαιρία για βελτίωση του τρόπου επικοινωνίας του ζευγαριού, των αδερφιών, όλης της οικογένειας.

Τριανταφυλλιά Χαρίλα,
Ψυχολόγος, MSc Εργασιακή Υγεία,
Ειδίκευση στη Συστημική – Οικογενειακή Ψυχοθεραπεία
Τηλ. Επικοινωνίας 210.9956190

Πηγή

Ένα από τα πιο κοινά θέματα προβληματισμού και κάποτε-κάποτε απόγνωσης των γονιών είναι οι σχέσεις των παιδιών μεταξύ τους. Οι σχέσεις των αδελφών και των φίλων. Είτε πρόκειται για αδέρφια είτε για φίλους οι διενέξεις και ο θυμός που πολλές φορές μπορεί να καταλήξουν σε «μάχες»είναι κάτι πολύ συχνό και το συναντάμε σε κάθε σπίτι, σε κάθε χώρο που υπάρχουν πάνω από ένα παιδιά.

Αυτό το τόσο συνηθισμένο φαινόμενο «οι τσακωμοί των αδελφών» αντιμετωπίζεται πολύ συχνά με λανθασμένες συμπεριφορές από τους γονείς και γενικότερα τους ενήλικες ακόμη και τους παιδαγωγούς.  Οι επεμβάσεις συχνά είναι τέτοιες που όχι μόνο δεν σταματούν τις διενέξεις, αντίθετα έχει παρατηρηθεί ότι οι επεμβάσεις των ενηλίκων αυξάνουν τον ανταγωνισμό, καλλιεργούν τις αιτίες τις διένεξης, και ενσπείρουν τη διχόνοια ακόμη περισσότερο με ύπουλους και κρυφούς τρόπους, όχι ηθελημένα βέβαια.

Συχνά οι γονείς αναρωτιούνται τι φταίει και τα δικά τους τα παιδιά τσακώνονται ή τι δεν έχουν κάνει οι ίδιοι σωστά ώστε να μην έχουν εμπνεύσει την αγάπη των αδελφών.  Βιώνοντας ενοχικά την όλη ιστορία επεμβαίνουν με μόνο και κύριο στόχο το σταμάτημα του τσακωμού. Το θέμα δεν είναι να σταματήσουμε το τσακωμό.  Αυτό μπορεί να γίνει εύκολα με αποπροσανατολιστικούς χειρισμούς ιδιαίτερα στα παιδιά μικρής ηλικίας.  Το  ζητούμενο είναι να ασχοληθούμε περισσότερο με το στόχο του καυγά και όχι με τον ίδιο τον καυγά.  Χρειάζεται κατ’ αρχήν να αναρωτηθούμε για το στόχο, χωρίς να σπεύσουμε να βγάλουμε συμπεράσματα επιφανειακά. Τσακώνονται άραγε γιατί πιστεύουν πως μόνον όταν κερδίζεις είσαι σημαντικός ή μήπως γιατί νιώθουν πόνο και απογοήτευση και θέλουν να κάνουν και τον άλλο να νιώσει το ίδιο εκδικούμενα;  Μήπως γιατί έτσι διασκεδάζουν, ή γιατί έτσι μαθαίνουν να διεκδικούν;  Μήπως γιατί νοιώθουν αδικημένα και αυτός είναι ο μόνος τρόπος για να κερδίσουν τη δικαίωση ή για κάτι άλλο;  Ότι κι αν είναι, χρειάζεται να κατανοήσουμε ότι η συμπεριφορά αυτή, όπως όλες άλλωστε, έχει φανερούς και κρυφούς στόχους.  Καλό είναι να τους εντοπίσουμε και τους δύο.  Δεν είναι πάντοτε εύκολο για κάποιον που δεν είναι εξοικειωμένος με τεχνικές και διαγνώσεις. Ούτε πολύ περισσότερο είναι βοηθητικό να ρωτήσουμε τα παιδιά να μας πουν το στόχο του καυγά τους.  Ίσως είναι σε θέση να εντοπίσουν τον επιφανειακό στόχο, αδυνατούν όμως να γνωρίζουν συνειδητά τον εσωτερικό τους στόχο. Ένα είναι βέβαιο.  Κρυφός ή φανερός ο στόχος είναι λανθασμένος.   Αυτό που είναι βέβαιο είναι ότι χρειάζεται να καταφέρουμε να τον αλλάξουμε  ώστε να βοηθήσουμε τα παιδιά, να βρουν λύσεις μέσα από άλλες επιλογές.  Αυτό επιτυγχάνεται κατά ένα μεγάλο ποσοστό ακολουθώντας τις παρακάτω παραινέσεις.

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

• Μην παίρνετε θέση.  Αυτό δυναμώνει τον ανταγωνισμό.

• Δώστε τους την επιλογή να χωριστούν για λίγο πηγαίνοντας σε  διαφορετικά δωμάτια μέχρι να είναι πρόθυμα να προσπαθήσουν να συνεννοηθούν χωρίς να καυγαδίζουν. Η απομάκρυνση τους μπορεί να βοηθήσει να εξατμιστεί λίγος θυμός.

• Δώστε τους την επιλογή να σταματήσουν τον καυγά ή να πάνε αλλού (σε άλλο δωμάτιο) να συνεχίσουν.  Τονίστε ότι σε οποιαδήποτε περίπτωση εσείς δεν θέλετε να ακούτε.

• Φύγετε από το δωμάτιο.  Το πιστεύετε ή όχι ένας στόχος του καυγά τους είναι να σας κάνουν να εμπλακείτε.

• Αν υπάρχει κίνδυνος τραυματισμού χρειάζεται να επέμβετε χωρίς πολλά λόγια.

• Αν τσακώνονται για κάποιο παιχνίδι απομακρύνετε το παιχνίδι λέγοντας ότι θα τους το ξαναδώσετε αν είναι έτοιμα να συνεργαστούν.

• Σε κάποια ήσυχη οικογενειακή στιγμή συζητήστε το θέμα και ζητήστε από τα παιδιά να μοιραστούν ιδέες πάνω στο γιατί τα παιδιά τσακώνονται και τι άλλες εναλλακτικές υπάρχουν.

• Ποτέ μην τα συγκρίνετε.

• Βεβαιωθείτε ότι συμπεριφέρεστε το ίδιο στα παιδιά σας ανεξαρτήτως ηλικίας.  Ας σταματήσει πια αυτό το «Εσύ είσαι μεγάλος ή εσύ είσαι μικρός, σταμάτα πρώτος !» αυτό ενισχύει την πιθανότητα να εκπαιδεύουμε «θύματα» και «θύτες».

• Αναπτύξτε μια ατμόσφαιρα συνεργασίας, ενθαρρύνοντας τα παιδιά να συμμετέχουν σε λύσεις προβλημάτων που εμφανίζονται και αφορούν ολόκληρη την οικογένεια.

• Να θυμάστε ότι κάποιες φορές οι τσακωμοί λειτουργούν και σαν παιχνίδι.

Σε οποιαδήποτε περίπτωση μη μεγαλοποιείτε τις καταστάσεις που βιώνετε.  Τα αδέλφια που τσακώνονται στην παιδική τους ηλικία δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα τσακώνονται και όταν θα μεγαλώσουν.  Δεν τσακώνονται γιατί δεν αγαπιούνται.  Οι τσακωμοί μεταξύ των αδελφών ιδιαίτερα στη μικρή ηλικία είναι μέρος της φυσιολογικής διαδικασίας διερεύνησης και  κατανόησης των ορίων, πράγμα απαραίτητο για την ορθή τοποθέτηση επί του θέματος αυτού.  Τα όρια χρειάζονται προκλήσεις για να εντοπισθούν και είναι έως και εκπαιδευτικό τούτο να συμβαίνει μέσα στο ασφαλές περιβάλλον της οικογένειας.

Ερατώ Χατζημιχαλάκη, Οικογενειακή Σύμβουλος

Πηγή

Συχνά οι γονείς αντιμετωπίζουν προβλήματα με τις εξωσχολικές δραστηριότητες των παιδιών.  Τα παιδιά ζητούν συνεχώς καινούριες δραστηριότητες και οι γονείς πιστεύουν πως αν τους δώσουν πολλά ερεθίσματα θα είναι καλύτεροι γονείς.  Το παιδί ενώ ζητούσε επίμονα να ξεκινήσει κάτι δεν ασχολείται στη πορεία όσο θα έπρεπε.  Για οποιονδήποτε λόγο η εξωσχολική δραστηριότητα χρειάζεται να περιοριστεί στο ελάχιστο.  Το παιδί έχει περισσότερη ανάγκη το παιχνίδι από οτιδήποτε άλλο.

Καταλαβαίνοντας το ΠΑΙΔΙ, το ΓΟΝΙΟ, την ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

Είναι πολύ φυσικό για το παιδί να νομίζει πως θέλει κάτι και μετά να αλλάζει γνώμη, είτε γιατί είναι πολύ σκληρή η εξάσκηση σ’ αυτό που ξεκίνησε είτε γιατί δεν του αρέσει όσο νόμιζε πως θα του άρεσε.  Είναι επίσης γνωστό πως οι γονείς επιθυμούν να προσφέρουν στο παιδί τους ευκαιρίες που δεν είχαν οι ίδιοι όταν ήταν παιδιά.  Ακόμη μερικοί γονείς πιστεύουν πως είναι προβληματική η συμπεριφορά των παιδιών τους που ξεκινούν κάτι και δεν θέλουν να το ολοκληρώσουν.  Άλλοι γονείς πάλι ενοχλούνται ιδιαίτερα γιατί ξεκινώντας το παιδί τους μία δραστηριότητα  ξοδεύουν πολλά χρήματα τα οποία στην πορεία χάνονται.

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

1. Αν έχετε εκκρεμότητες από την παιδική σας ηλικία για πράγματα που δεν κάνατε είναι μια καλή ευκαιρία να τα κάνετε τώρα που αποφασίζετε μόνοι σας.  Μην επιβαρύνετε το παιδί σας με τη δική σας εκκρεμότητα.
2. Μπορείτε να πάρετε μαθήματα μαζί με το παιδί σας και να μελετάτε μαζί εφόσον συμφωνεί και το ίδιο.
3. Βρείτε το χρόνο και την επιθυμία να βρίσκεστε κοντά στο παιδί σας την ώρα που εξασκείται σε κάτι ή τουλάχιστο στο ίδιο δωμάτιο.
4. Μπείτε στο κόσμο του παιδιού σας και ανακαλύψτε ποιο είναι πράγματι το ενδιαφέρον του.  Μπορεί εσείς να κρίνετε πως η μουσική, η ο χορός, ή η γυμναστική θα ήταν καλό γι’ αυτό, όμως εκείνο να έχει τελείως διαφορετική γνώμη ή ταλέντο.
5. Βοηθήστε το παιδί σας να έχει ρεαλιστικές προσδοκίες δίνοντάς του πληροφορίες για το πόσο χρόνο παίρνει για να μάθει κανείς κάτι καινούριο.
6. Κάντε μαζί μία συμφωνία για το πόσο χρόνο θα διαθέσει για να αποφασίσει αν θα παραμείνει ή όχι σε κάποια δραστηριότητα που θα ξεκινήσει. (Συνήθως 1 μήνας είναι αρκετός).

Προτάσεις για να αποφύγετε μελλοντικά προβλήματα

1. Κάντε ένα ραντεβού με ένα ειδικό της δραστηριότητας που θα συμφωνήσετε μαζί με το παιδί και συζητήστε για το πώς νομίζει πως θα είναι η εξάσκηση πάνω σ’ αυτή τη δραστηριότητα.
2. Δώστε πολλές ευκαιρίες να δει το παιδί αυτό που θα συμφωνήσετε να  κάνει σε μια ολοκληρωμένη εικόνα.  Πηγαίνετε δηλαδή σε παραστάσεις μπαλέτου, κονσέρτα, αγώνες στίβου ή καράτε πριν πάρετε την απόφαση.
3. Συνεργαστείτε μαζί του για το πρόγραμμα της εξάσκησής του σε ότι αποφασίσει.  Μην παίρνετε σαν δεδομένο ότι είναι σε θέση να αποφασίσει μόνο του και μην του ζητάτε να αφιερώνει όλο τον ελεύθερο χρόνο του εκεί.
4. Κάντε μία συμφωνία μαζί του πως δεν θα σας κατηγορεί αργότερα γιατί δεν το πιέσατε να εξασκηθεί.
5. Αφήστε το να αποφασίσει μόνο του με το τι θα ασχοληθεί.
6. Μην συγκρίνετετις αποδώσεις του με άλλα παιδιά
7. Δεν σημαίνει πως είστε «κακός» γονιός αν το παιδί σας παραμείνει χωρίς εξωσχολική δραστηριότητα.  Για κάποια παιδιά το σχολείο και μία ξένη γλώσσα είναι υπέρ αρκετά.
8. Ο ελεύθερος χρόνος τουλάχιστο στη σχολική ηλικία είναι απαραίτητος.

Από μια τέτοια εμπειρία το παιδί σας θα μάθει πως οι γονείς του πράγματι νοιάζονται για το τι είναι σημαντικό για κείνο.  Ότι οι γονείς του το διευκολύνουν να εκτιμήσει πράγματα και καταστάσεις και ακόμη πως και αν ακόμη αποφασίσει να μην συνεχίσει κάτι που ξεκίνησε οι γονείς του το αγαπούν έτσι κι αλλιώς.

Ερατώ Χατζημιχαλάκη, Οικογενειακή Σύμβουλος

ΠΗΓΗ