Ίκτερος είναι το κίτρινο χρώμα στο δέρμα εξαιτίας μιας ουσίας που λέγεται χολερυθρίνη. Τα μωρά γεννιούνται με ανώριμο συκώτι, με αποτέλεσμα να μη μπορούν να απομακρύνουν αποτελεσματικά αυτήν την ουσία. Αυτό σημαίνει ότι πολλά νεογνά θα εμφανίσουν το λεγόμενο φυσιολογικό ίκτερο, ένα εμφανές κίτρινο χρώμα ιδιαίτερα έντονο στις τρεις με τέσσερις ημέρες μετά τη γέννηση, το οποίο σταδιακά εξαφανίζεται μέσα στις πρώτες εβδομάδες.
Ο φυσιολογικός ίκτερος απαιτεί μόνο παρακολούθηση από τη μεριά του γιατρού. Εξετάσεις αίματος για την τιμή της χολερυθρίνης είναι καλό να γίνονται με περίσκεψη, εφόσον προκαλούν πόνο, μπορεί να αγχώσουν αναίτια και να δώσουν το έναυσμα για λανθασμένες πρακτικές. Εξάλλου υπάρχουν και αναίμακτες μέθοδοι για τη μέτρηση της χολερυθρίνης. Συχνά είναι αρκετή απλή έκθεση του μωρού στο φως της ημέρας για κάποια χρονικά διαστήματα μέσα στο 24ωρο. Αν ο ίκτερος είναι έντονος είναι πιθανό να γίνει φωτοθεραπεία, να τοποθετηθεί δηλαδή το μωρό κάτω από μια λάμπα στο μαιευτήριο ώστε η χολερυθρίνη να απορροφηθεί πιο γρήγορα. Σε αυτήν την περίπτωση ο θηλασμός όχι μόνο πρέπει να συνεχιστεί, αλλά να γίνουν προσπάθειες για αποτελεσματικότερη τεχνική και πιο συχνό τάισμα στο στήθος. Τσάι, νερό, ζαχαρόνερο και ξένο γάλα δεν έχουν σημαντική θέση στην αντιμετώπιση του νεογνικού ικτέρου.
Πολύ υψηλά επίπεδα χολερυθρίνης στο αίμα του παιδιού μπορούν να προκαλέσουν κερνίκτερο, μια σπάνια αλλά πολύ σοβαρή πάθηση με μόνιμα νευρολογικά προβλήματα. Ο κερνίκτερος συχνά συσχετίζεται με το λεγόμενο «ίκτερο του μη θηλασμού». Πρόκειται για γυναίκες που δεν έκαναν καλό ξεκίνημα, δε θήλασαν αμέσως το μωρό τους, δεν έμαθαν τις σωστές τεχνικές για την τοποθέτηση του μωρού στο στήθος και το πιάσιμο της θηλής, πήραν λάθος οδηγίες από επαγγελματίες υγείας και έφυγαν από το μαιευτήριο χωρίς το μωρό να παίρνει στην πραγματικότητα γάλα από το στήθος και χωρίς ραντεβού στο σπίτι με ειδικό γαλουχίας. Τα μωρά αυτά επιστρέφουν σύντομα στο νοσοκομείο βαριά άρρωστα και αφυδατωμένα, με σημαντική πιθανότητα να πάθουν κερνίκτερο. Ωστόσο για τις περιπτώσεις αυτές φυσικά και δε φταίει ο θηλασμός αλλά η κακή υποστήριξη της θηλάζουσας μητέρας από το σύστημα υγείας, που οδήγησε σε αναποτελεσματικό θηλασμό, μεγάλη απώλεια βάρους και σε ένα άρρωστο παιδί. Πρώιμος, ανεμπόδιστος, επιτυχημένος θηλασμός με σωστή καθοδήγηση από το μαιευτήριο δε θα φέρει σχεδόν ποτέ ένα παιδί στο δρόμο του κερνίκτερου.
Ο αποκλειστικός θηλασμός είναι ο φυσιολογικός τρόπος διατροφής για τα βρέφη. Ο φυσιολογικός ίκτερος είναι συχνά παρατεταμένος σε μωρά που θηλάζουν. Είναι πιθανό να παραμείνουν κίτρινα για αρκετές εβδομάδες, έως και τρεις μήνες. Η αιτία είναι άγνωστη αλλά το σίγουρο είναι ότι δεν πρόκειται για πρόβλημα υγείας. Τα μωρά αυτά είναι εντελώς φυσιολογικά και το επίμονο κιτρίνισμά τους δεν έχει καμία άμεση ή απώτερη συνέπεια. Τελευταίες έρευνες μάλιστα προσφέρουν ενδείξεις ότι ο παρατεταμένος ίκτερος του θηλασμού ίσως αποτελεί πλεονέκτημα για το μωρό που θηλάζει, σε σύγκριση με εκείνο που παίρνει μπιμπερό. Η χολερυθρίνη είναι αντιοξειδωτική ουσία και δυνητικά χρήσιμη, με θετικό ρόλο. Πολλές παράμετροι του ζητήματος βρίσκονται ακόμα υπό έρευνα. Εκείνο που οι γονείς πρέπει να γνωρίζουν είναι ότι ένα βρέφος δύο μηνών που είναι ελαφρώς κίτρινο, θηλάζει αποκλειστικά, μεγαλώνει σωστά, .έχει φυσιολογικά κόπρανα (όχι άσπρα ή αποχρωματισμένα) και φυσιολογικά ούρα (όχι σκούρα ή υπέρχρωμα) και φαίνεται υγιές στην κλινική εξέταση του γιατρού, δεν χρειάζεται σε καμία περίπτωση να σταματήσει, προσωρινά ή μόνιμα, το θηλασμό. Πολλές μητέρες έχουν διακόψει τη γαλουχία αναίτια, ενάντια στα επιστημονικά δεδομένα. Ο γιατρός πρέπει να καθησυχάσει τον εαυτό του και τους γονείς, παραγγέλνοντας κάποιες απλές εξετάσεις ώστε να αποκλειστούν σπάνιες αιτίες παρατεταμένου ικτέρου, και έπειτα πρέπει να ενθαρρύνει τη συνέχιση της γαλουχίας.

Στέλιος Παπαβέντσης MRCPCH DCH IBCLC 2011

Πριν από 50 χρόνια και πλέον, ο ψυχολόγος Καρλ Ρότζερς είπε ότι το να αγαπάμε απλώς τα παιδιά μας δεν είναι αρκετό. Και τόνισε ότι πρέπει να τα αγαπάμε άνευ όρων γι΄ αυτό που είναι, όχι γι΄ αυτό που κάνουν.

Ως πατέρας ξέρω ότι αυτό είναι μια μεγάλη κουβέντα, που μάλιστα σήμερα αμφισβητείται από συμβουλές για το αντίθετο: για το πώς να γίνουμε «γονείς υπό όρους», πώς να αυξάνουμε τη στοργή όταν το παιδί είναι «καλό» και να την περιορίζουμε όταν δεν είναι.

Έτσι ο παρουσιαστής τοκ-σόου Φιλ Μακγκρό μας λέει στο βιβλίο του «Family First» («Πρώτα η οικογένεια», Free Ρress, 2004) ότι πρέπει να προσφέρουμε με φειδώ στα παιδιά αυτά που χρειάζονται ή με τα οποία χαίρονται, να τα μετατρέπουμε σε επιβραβεύσεις που θα τους προσφέρουμε ή θα τους αρνούμαστε ώστε να «συμπεριφέρονται σύμφωνα με τις επιθυμίες μας». Και «ένα από τα πιο ισχυρά νομίσματα για ένα παιδί», προσθέτει, «είναι η αποδοχή και η έγκριση των γονιών του».

Σύμφωνα με τους «Νιου Γιορκ Τάιμς», με τον τρόπο αυτό τα παιδιά διδάσκονται ότι τα αγαπούν και ότι είναι αξιαγάπητα μόνον όταν κάνουν οτιδήποτε αποφασίζουμε εμείς ότι είναι καλό. Ο έπαινος γίνεται άλλη μία μέθοδος ελέγχου, ανάλογη της τιμωρίας. Με τη στάση αυτή, είχε προειδοποιήσει ο Ρότζερς, τα παιδιά μπορεί να χρειαστούν κάποια στιγμή ψυχαναλυτή για να τους δώσει την άνευ όρων αποδοχή, την οποία δεν βρήκαν όταν ήταν σημαντικό να βρουν. Είχε άραγε δίκιο ο Ρότζερς; Ας δούμε τα δεδομένα.

Το 2004, δύο Ισραηλινοί ερευνητές, οι Αβί Ασόρ και Γκάι Ροθ, μαζί με τον Αμερικανό ψυχολόγο Έντουαρντ Ντέτσι, ρώτησαν περισσότερους από 100 φοιτητές αν η αγάπη που είχαν δεχθεί από τους γονείς τους φαινόταν να εξαρτάται από αν πετύχαιναν στο σχολείο, αν προπονούνταν πολύ στα σπορ, αν νοιάζονταν τους άλλους ή αν κατέπνιγαν αισθήματα όπως ο θυμός και ο φόβος. Αποδείχθηκε ότι τα παιδιά που δέχονταν αυτήν την υπό όρους αγάπη ήταν πιθανότερο να ενεργούν όπως ήθελαν οι γονείς.

Όμως το τίμημα ήταν βαρύ. Πρώτον, τα παιδιά αυτά είχαν την τάση να δυσανασχετούν με τους γονείς τους και να τους αντιπαθούν. Δεύτερον, είχαν την τάση να λένε ότι ο τρόπος που ενεργούν οφείλεται περισσότερο σε μια «ισχυρή εσωτερική πίεση», παρά στην αίσθηση ότι επιλέγουν πραγματικά. Επιπλέον, η ευτυχία τους έπειτα από μια επιτυχία ήταν συνήθως σύντομης διάρκειας και συχνά αισθάνονταν ενοχή ή ντροπή. Φέτος τον Ιούλιο, οι ίδιοι ερευνητές, επανέλαβαν την έρευνα του 2004 επεκτείνοντάς την.

Διαπιστώθηκε ότι η γονική «αγάπη υπό όρους» είτε δημιουργεί στα παιδιά ανθυγιεινά αισθήματα «εσωτερικού καταναγκασμού» είτε αυξάνει τα αρνητικά αισθήματα των εφήβων για τους γονείς τους. Αυτό που μας λένε οι μελέτες είναι ότι το να επαινούμε τα παιδιά επειδή έκαναν κάτι σωστό δεν αντισταθμίζει τα αρνητικά συναισθήματα που τους δημιουργούνται όταν παίρνουμε πίσω την αγάπη μας ή τα τιμωρούμε επειδή κάνουν κάτι λάθος. Και τα δύο είναι παραδείγματα γονικής αγάπης υπό όρους και είναι αμφότερα αντιπαραγωγικά.

Οι περισσότεροι γονείς θα διαμαρτύρονταν λέγοντας ότι φυσικά και αγαπούν τα παιδιά τους άνευ όρων. Όμως αυτό που μετράει είναι πώς φαίνονται τα πράγματα από την πλευρά των παιδιών – αν αισθάνονται ή όχι ότι τα αγαπούν εξίσου όταν τα κάνουν θάλασσα ή όταν δεν τα καταφέρνουν. Ο Άλφι Κον έχει γράψει 11 βιβλία για την ανθρώπινη συμπεριφορά και την εκπαίδευση, ανάμεσα στα οποία τα «Unconditional Ρarenting» (Γονείς άνευ όρων) και «Ρunished by Rewards» (Τιμωρία με επιβράβευση).

Με μια ματιά

Τι δείχνουν οι έρευνες για τα παιδιά που δέχονται αγάπη «υπό όρους» από τους γονείς τους:

ΕΙΝΑΙ ΠΙΘΑΝΟΤΕΡΟ να ενεργούν όπως θέλουν οι γονείς

ΕΧΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΣΗ να δυσανασχετούν με τους γονείς τους και να τους αντιπαθούν

ΑΙΣΘΑΝΟΝΤΑΙ πως ο τρόπος που ενεργούν οφείλεται σε μια «ισχυρή εσωτερική πίεση»

Η ΕΥΤΥΧΙΑ που αισθάνονται έπειτα από μια επιτυχία είναι συνήθως σύντομης διάρκειας

ΑΙΣΘΑΝΟΝΤΑΙ συχνά ενοχή ή ντροπή

Ο ΕΠΑΙΝΟΣ του παιδιού επειδή έκανε κάτι «σωστό» δεν αντισταθμίζει την τιμωρία του γιατί έκανε κάτι «λάθος»

ΤΟ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ είναι πώς φαίνονται τα πράγματα από την πλευρά του παιδιούαν αισθάνεται ή όχι ότι το αγαπούν εξίσου όταν τα κάνει θάλασσα ή δεν τα καταφέρνει.

[Τα Νέα]

«Μαμά, είμαι ερωτευμένη!», «Μ’ αρέσει ο Δημήτρης», «Αγαπώ την Ελένη»… Η έκπληξή μας είναι η ίδια ακόμα κι αν δεν μας το ανακοινώσει το παιδί, αλλά το ανακαλύψουμε έμμεσα. Αν «σκαλίσουμε» λίγο στις αναμνήσεις από τα παιδικά μας χρόνια, οι περισσότεροι από εμάς θα θυμηθούμε ότι με εκείνο ή το άλλο αγοράκι ή κοριτσάκι που παίζαμε συχνά, νιώθαμε «κάτι παραπάνω». Μια μεγαλύτερη επιθυμία να είμαστε μαζί, μια μεγαλύτερη χαρά όταν το βλέπαμε, έναν ιδιαίτερο σύνδεσμο, ένα «γαργάλημα» ίσως, που ξεπερνούσε την απλή χαρά του παιχνιδιού. Κάπως έτσι μοιάζει το «παιδικό» αυτό συναίσθημα, το οποίο συνήθως, καθώς μεγαλώνουμε, έχουμε την τάση να το υποτιμάμε και να το γελοιοποιούμε λίγο, ίσως και από μια αίσθηση αμηχανίας ή ντροπής μπροστά στην ένταση που καμιά φορά θυμόμαστε ότι είχε.

Η αγνή παιδική αγάπη δεν είναι κλισέ…
Κι όμως, ανάλογα με τη στενότητα της σχέσης, τις συνθήκες μέσα στις οποίες συναντώνται τα δύο παιδιά, την ηλικία και κυρίως την ιδιοσυγκρασία του κάθε παιδιού, ο σύνδεσμος αυτός μπορεί να εξελιχθεί, έστω και για ένα μικρό χρονικό διάστημα, σε μια σχέση γεμάτη πραγματική αγάπη, αφοσίωση, τρυφερότητα. Το κλισέ της «αγνής παιδικής αγάπης» δεν είναι λοιπόν και τόσο κλισέ, αν σκεφτεί κανείς πως η έλξη που αισθάνεται ένα παιδί για ένα παιδί του άλλου φύλου, τουλάχιστον μέχρι την εφηβεία, δεν έχει κίνητρα και σκοπιμότητες, όπως τη σεξουαλικότητα, τη «δημιουργία σχέσης» και τις πιο πολλές φορές ούτε καν τη διεκδίκηση μιας επιβεβαίωσης από τον άλλον.

Φουσκωμένες ιστορίες
Πολλές φορές όλη η ιστορία του ερωτευμένου παιδιού (ιδιαίτερα μάλιστα του αγοριού) είναι ένα κατασκεύασμα των γονιών. Τονίζουν πόσο «αντράκι» είναι το αγόρι, αλλά και πόσο «θηλυκό» το κορίτσι τους! Μπορεί να φτιάξουν ένα ολόκληρο ρομάντζο κάθε φορά που το βλέπουν να παίζει ή να δείχνει συμπάθεια σε ένα παιδί του άλλου φύλου. Ένα συμπαθέστατο τραγουδάκι του Νίκου Κυπουργού με τίτλο «Το καρδερινάκι» εκφράζει στο ρεφρέν όλο το καμάρι των γονιών για το παιδί που έχει τα συμπτώματα του ερωτευμένου: «…Μήτσο, το παιδί αγαπάει, πήρε απ’ τον μπαμπά του κι είναι ερωτιάρης!». Η τάση αυτή των γονιών συνήθως είναι άκακη, συχνά όμως είναι κόσμους μακριά από τα πραγματικά συναισθήματα του παιδιού και σηματοδοτεί φυσικά τις προσδοκίες τους από αυτό: Περιμένουμε να είσαι «ενεργός» στον ερωτικό τομέα, αυτό είναι κάτι που θαυμάζεται και επιβραβεύεται στην οικογένειά μας. Σε ένα παιδί ντροπαλό και εσωστρεφές μπορεί η πίεση αυτής της προσδοκίας, στην οποία δεν αισθάνεται ικανό να αντεπεξέλθει, να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα: Να το κάνει ακόμη πιο ντροπαλό και κλειστό.

Oι ηλικίες του έρωτα
Μπορούμε να πούμε ότι η «ερωτική ζωή» των παιδιών γίνεται πιο πλούσια και πιο δραστήρια σε ορισμένες περιόδους. Τα συναισθήματα και η σημασία τους διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία στην οποία βρίσκεται ένα παιδί. Και παρόλο που φαίνεται κάπως αστείο, υπάρχουν παιδιά που δηλώνουν ερωτευμένα ήδη στα 5 και 6 τους χρόνια! Πολύ περισσότερο συμβαίνει αυτό στην προεφηβεία (10-12 ετών) και μετά βέβαια όλο και πιο πολύ καθώς προχωρά η εφηβεία. Τι είδους έρωτες είναι αυτοί; Πόσο σοβαροί είναι και τι σημαίνουν για τα παιδιά; Ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά τους:

1. Χτυποκάρδια στο θρανίο
Στο νηπιαγωγείο και στις πρώτες τάξεις του δημοτικού, αρκετά παιδιά δηλώνουν για πρώτη φορά ερωτευμένα και το εννοούν.
• Έντονα συναισθήματα: Αγαπούν με ένταση και αφοσίωση, έστω κι αν αυτό δεν κρατήσει για πολύ.
• Πρώτο στάδιο ανεξαρτησίας: Η εμπειρία αυτή έχει να κάνει με τη σταδιακή αποσύνδεση από την οικογένεια και την ανεξαρτητοποίηση της προσωπικότητάς τους. Το πρώτο σημαντικό στάδιο της αποσύνδεσης είναι η έναρξη του σχολείου, όταν το παιδί αποκτά πια τον εντελώς δικό του κοινωνικό περίγυρο, μια ομάδα συνομηλίκων με τους οποίους μοιράζεται τη μέρα του, το παιχνίδι του, τα ενδιαφέροντα και τα μυστικά του.

2. Προεφηβικές ανησυχίες
Το επόμενο κρίσιμο στάδιο είναι η προεφηβεία, η οποία θεωρείται μεν περίοδος «λανθάνουσας σεξουαλικότητας», αλλά αυτό μάλλον σε αντιδιαστολή με την επερχόμενη σεξουαλική «έκρηξη» της εφηβείας.
• Παιχνίδια έλξης και απώθησης: Σε αυτό το στάδιο, αν και το σώμα ακόμη αναπτύσσεται με αργό ρυθμό, τα παιδιά αρχίζουν να δείχνουν έντονο ενδιαφέρον προς το άλλο φύλο. Το ενδιαφέρον τους συχνά εκφράζεται με αρνητικό τρόπο, με κρίσεις, συγκρίσεις και συγκρούσεις, κόντρες και κοροϊδίες. Αρκετά παιδιά, ωστόσο, γνωρίζουν τους πρώτους ρομαντικούς έρωτές τους τώρα.
• Νέα φάση «αυτονόμησης»: Πρόκειται για μια νέα περίοδο αποδέσμευσης από το στενό κόσμο της πρώτης παιδικής ηλικίας και της οικογένειας. Τα παιδιά αρχίζουν να προσανατολίζονται σε πρότυπα εκτός οικογένειας, αποκτούν τις δικές τους προτιμήσεις, στους φίλους, τη μουσική, τα ρούχα, το φαγητό, τους «ήρωες». Είναι η περίοδος στην οποία, σύμφωνα με το διάσημο γάλλο ψυχολόγο Jean Piaget, αποκρυσταλλώνουν τις πρώτες δικές τους ηθικές και αισθητικές αξίες, την άποψή τους για το δίκαιο και το άδικο, το καλό και το κακό, το ωραίο και το άσχημο.

3. Το εκρηκτικό κοκτέιλ της εφηβείας
Η εφηβεία είναι το τελευταίο, πιο μακροχρόνιο και πιο ριζοσπαστικό από όλα τα στάδια της ανάπτυξης του παιδιού.
• Το σώμα δεν αστειεύεται: Απελευθερώνονται εκρηκτικά κοκτέιλ σεξουαλικών ορμονών, τα γεννητικά όργανα αναπτύσσονται, όλα επιβάλλουν στον έφηβο την αναζήτηση συγκεκριμένης σεξουαλικής ταυτότητας.
• Έντονες επιθυμίες: Μια περίοδος πόθου και ερωτικών φαντασιώσεων ξεκινάει, κατά την οποία ζητείται αντικείμενο. Oι έφηβοι ερωτεύονται, κρυφά ή φανερά, άστατα ή με πάθος. Η επιθυμία είναι πολύ έντονη για να κάνει διακρίσεις.
• Άστατες προτιμήσεις: Παρ’ όλα αυτά, ο έρωτας στην εφηβεία, αν και εκδηλώνεται με πάθος, είναι λιγότερο αφοσιωμένος από αυτόν των μικρότερων παιδιών. Oι έφηβοι συνήθως δεν είναι ιδιαίτερα ανεκτικοί, χάνουν την όρεξή τους κι απογοητεύονται εύκολα. Προέχει η αναζήτηση του εαυτού και στο πρόσωπο του ανθρώπου που ερωτεύονται ψάχνουν περισσότερο να δουν τις φαντασιώσεις τους να αντικατοπτρίζονται, παρά τον άλλον.

Εμείς και οι πρώτες τους αγάπες
Oι πρώτοι έρωτες των παιδιών βρίσκουν τους γονείς σχεδόν πάντα απροετοίμαστους. Δεν ξέρουν αν πρέπει να γελάσουν ή να ανησυχήσουν, να ασχοληθούν ή να αδιαφορήσουν. Μπορεί να αισθανθούν ακόμα και μια ανεπαίσθητη ζήλια όταν κάποιος άλλος, έστω κι αν αυτός είναι μόλις 10 ετών, μοιάζει σχεδόν να μονοπωλεί το ενδιαφέρον και την αφοσίωση του παιδιού τους.
• Το βοηθάμε να αυτονομηθεί: Το παιδί μεγαλώνει και αυτονομείται, μια διαδικασία υγιής και καθησυχαστική που όμως απαιτεί από τους γονείς να αποδεσμευτούν κι αυτοί, κάτι που δεν είναι πάντα εύκολο, είναι όμως αναγκαίο.
• Δεν παρεμβαίνουμε «απρόσκλητα»: Όσο για τα ίδια τα παιδιά, συνήθως μας δείχνουν αυτά μέχρι ποιο σημείο χρειάζονται ή επιθυμούν την παρέμβασή μας. Όταν μας ανακοινώνουν ότι είναι ερωτευμένα, δεν θέλουν τίποτε άλλο από το να μας δηλώσουν αυτή την κατάσταση που τα συνεπαίρνει ή απλώς τα απασχολεί.
• Δεν υποτιμάμε τα συναισθήματά τους: Τα παιδιά είναι πολύ ευαίσθητα όσον αφορά τους έρωτές τους και δεν υπάρχει ο παραμικρός λόγος να γελάσουμε, να κοροϊδέψουμε ή να διαλαλήσουμε σε όλους τους γνωστούς ότι είναι ερωτευμένα.
• Μένουμε ανοιχτοί στην επικοινωνία: Όταν μας ρωτάνε ή ζητούν τη συμπαράστασή μας και απλές και σύντομες εξηγήσεις στις απορίες τους, γιατί αυτό που θέλουν κυρίως είναι να καταλάβουμε αυτό που αισθάνονται και ίσως να τους διηγηθούμε κάτι από τη δική μας εμπειρία.
• Τους μιλάμε για το σεξ στην εφηβεία: Στην εφηβεία τα πράγματα είναι λίγο διαφορετικά, γιατί εκεί τουλάχιστον χρειάζεται, το αργότερο όταν κάνουν ένα δεσμό, να τους μιλήσουμε για το σεξ, για τα όρια που θέλουμε να βάλουμε σε αυτό το θέμα και τους τρόπους να προστατεύσουν τον εαυτό τους, τόσο σωματικά όσο και συναισθηματικά. Πέρα από το σεξ, όμως, και εδώ χρειάζονται από εμάς, πολύ διακριτικά τώρα, να δείξουμε ότι καταλαβαίνουμε αυτό που τους συμβαίνει.

Όταν το παιδί δεν «εκδηλώνεται»
Το ερωτικό ενδιαφέρον, η αναζήτηση ταυτότητας του φύλου ενός παιδιού και η εξερεύνηση των διαφορών, αλλά και των κοινών σημείων με το άλλο φύλο, η ανακάλυψη της σεξουαλικότητας, είναι πράγματα τα οποία όλα τα παιδιά βιώνουν και αποτελούν σημαντικότατα στάδια της ψυχικής και σωματικής τους ανάπτυξης. Δεν είναι όμως αυτονόητο ότι κάθε παιδί περνά τα στάδια αυτά εκδηλώνοντας ανοιχτά ερωτικό ενδιαφέρον για κάποιο άλλο παιδί. Το ότι πολλά παιδιά φτάνουν μέχρι και την ύστερη εφηβεία για να εκφράσουν ερωτικά συναισθήματα απέναντι σε ένα άλλο πρόσωπο δεν σημαίνει αναγκαστικά ότι δεν έχουν ωριμάσει ερωτικά ή ότι δεν ενδιαφέρονται για τον έρωτα, αλλά έχει να κάνει με την ιδιοσυγκρασία τους, με το ότι μπορεί να είναι περισσότερο ή λιγότερο εξωστρεφή, εκδηλωτικά ή «άνετα».

Ερωτευόμαστε όταν αλλάζουμε
Όπως λέει ο ιταλός ψυχολόγος F. Alberoni, ερωτευόμαστε όταν βρισκόμαστε σε μία διαδικασία βαθιάς αλλαγής. Σε στιγμές κρίσης, αλλαγής, μεταμόρφωσης ψάχνουμε κάποιον που θα μας βοηθήσει να βρούμε το δρόμο μας, έναν «οδηγό», χάρη στον οποίο θα μπορέσουμε να γίνουμε αυτό το «καινούργιο ον» προς το οποίο κατευθυνόμαστε. Είναι μια εσωτερική (και συνήθως υποσυνείδητη) παρόρμηση που μας ωθεί να αναζητήσουμε την «αδερφή ψυχή» και να «αναγεννηθούμε» μαζί της και με τη βοήθειά της. O έρωτας αποτελεί για πολλά παιδιά μέρος αυτής της νέας «περιπέτειας», το αγαπημένο πρόσωπο γίνεται -έστω στη φαντασία τους- σύμμαχος και σύντροφός τους.

Λουίζα Βογιατζή Συμβουλευτική ψυχολόγος.

[Vita.gr]

Για πολλούς το ψέμα είναι κατά κάποιον τρόπο ο πρώτος κρίκος μιας μακριάς αλυσίδας από εξαπατήσεις, κοροϊδίες, δολοπλοκίες, που συχνά οδηγούν στο να χάνουμε την εμπιστοσύνη προς το παιδί μας. Πώς να το πιστέψουμε μετά; Πώς να το εμπιστευόμαστε; Οι ψυχολόγοι μας εξηγούν σχετικά.

Τυπικά ψέματα των μικρών παιδιών

1. Επινοούν άλλη πραγματικότητα: Το καλύτερο παράδειγμα αυτού του τύπου ψέματος είναι ένα παιδί που έκανε κάποια ζημιά, π.χ. έσπασε ένα βάζο ή μια γλάστρα. Σίγουρα θα ήθελε να μην το είχε κάνει και ελπίζει ότι με την άρνησή του (το ψέμα του) θα μετατρέψει την επιθυμία του σε πραγματικότητα. Και μπροστά στην απτή απόδειξη του σπασμένου βάζου (και τη θυμωμένη έκφραση της μητέρας του) θα ήθελε να μην ήταν αυτός ο φταίχτης, αλλά κάποιος άλλος, η γάτα για παράδειγμα.
▪ Προσοχή! Τα παιδιά στην προσχολική ηλικία ζουν σ’ έναν κόσμο μαγικό, στον οποίο παρόμοιες φαντασιώσεις είναι πολύ διαδεδομένες.
▪ Τι να κάνετε: Το καλύτερο που μπορείτε να κάνετε είναι να μη δείξετε υπερβολικό ενδιαφέρον. Τίποτε δεν είναι χειρότερο από τις ανακρίσεις και την κατήχηση που, από την άλλη μεριά, θα ήταν και παράλογες. Η αλήθεια είναι τόσο προφανής και το ψέμα τόσο ολοφάνερο, που δεν υπάρχει λόγος να μεγαλοποιήσετε το γεγονός. Θα μπορούσατε, για παράδειγμα, να δώσετε στο παιδί σας ένα μικρό περιθώριο χρόνου μέχρι να του περάσει ο πρώτος φόβος και να ξαναμιλήσετε για το γεγονός αργότερα, σε μια πιο οικεία στιγμή.

2. Η φαντασία τους καλπάζει: Μια μέρα το παιδί σας έρχεται τρέχοντας και σας λέει ότι είδε μια αράχνη «τόσο μεγάλη», που θέλησε να το δαγκώσει. Ή ότι στον παιδικό σταθμό έπαιξε με τρία λιονταράκια!
▪ Προσοχή! Το παιδί στην περίπτωση αυτή φοβήθηκε και ο φόβος του το έκανε να δει έτσι την αράχνη. Επίσης, να θυμάστε ότι η φαντασία των παιδιών είναι πολύ γόνιμη κι αυτές οι ιστορίες δεν έχουν σχέση με τα ψέματα.
▪ Τι να κάνετε: Θα ήταν λάθος να πείτε στο παιδί σας να μη λέει ψέματα και ότι αράχνες τόσο μεγάλες δεν υπάρχουν. Ούτε είναι ανάγκη να τηλεφωνήσετε ανήσυχοι στον παιδικό σταθμό και να τους διηγηθείτε τι σας είπε το παιδί σας. Μπορείτε, όμως, να δώσετε στο παιδί σας να καταλάβει ότι ξέρετε την αλήθεια και ότι όσα σας είπε δεν είναι τίποτε άλλο παρά παραμύθια.

3. Αγνοούν την πραγματικότητα: Τα παιδιά μπορεί να πουν ότι «χτες» πήγαν να επισκεφτούν τη γιαγιά τους, ενώ στην πραγματικότητα θα ήθελαν να πουν «κάποια φορά στο παρελθόν». Κάτι παρόμοιο συμβαίνει και με τους αριθμούς.
▪ Προσοχή! Αυτές οι παρανοήσεις συμβαίνουν γιατί τα παιδιά δεν έχουν ακόμη πλήρη συνείδηση της έννοιας του χρόνου.
▪ Τι να κάνετε: Με ηρεμία και χωρίς να το κάνετε θέμα εξηγήστε στο παιδί σας με μικρά κατανοητά παραδείγματα την έννοια του χθες, του σήμερα και του αύριο.

4. Δεν ξέρουν να λένε ψέματα: Μια μέρα το παιδί σας γυρνώντας στο σπίτι από ένα φίλο του φέρνει μαζί του κι ένα αυτοκινητάκι λέγοντάς σας ότι του το χάρισε ο φίλος του. Βλέποντας όμως τη δυσπιστία να ζωγραφίζεται στο πρόσωπό σας, συμπληρώνει: «Αλήθεια λέω!».
▪ Προσοχή! Σε μια τέτοια περίπτωση ένα παιδί 4-5 χρονών έχει συνήθως λίγο ως πολύ συνείδηση ότι η ιστορία του δεν είναι απόλυτα αληθινή. Μπορεί όμως και να πιστεύει πως η «κλοπή» του είναι δικαιολογημένη, με τη σκέψη ότι ο φίλος του θα μπορούσε να του είχε χαρίσει το παιχνίδι. Ή όταν, για παράδειγμα, το άλλο παιδί έχει ένα σωρό τέτοια αυτοκινητάκια και αυτό κανένα. Ή όταν ο φίλος του είχε πάρει παλιότερα δικά του παιχνίδια.
▪ Τι να κάνετε: Ούτε και σε αυτή την περίπτωση είναι καλό να μετατρέψετε το γεγονός σε δράμα. Αντίθετα, θα πρέπει να δώσετε μια δυνατότητα στο παιδί σας ώστε να μπορέσει να ξεπεράσει το ψέμα, λέγοντάς του για παράδειγμα: «Καλά, παίξε σήμερα με το αυτοκινητάκι και αύριο θα το επιστρέψεις στο φίλο σου».

Αντιδράστε σωστά στα ψέματα
Με το που θα ακούσετε τα πρώτα του ψεματάκια μην κατηγορήσετε ποτέ το παιδί σας ότι είναι ψεύτης. Γιατί οι αρνητικές ετικέτες μειώνουν την εμπιστοσύνη που έχει το παιδί στον εαυτό του και μετατρέπονται συχνά σε μια πρόβλεψη που επαληθεύεται. Συγκρατήστε την οργή σας στα ψέματα των παιδιών σας. Και, κυρίως, μην προσπαθήσετε να αποσπάσετε την αλήθεια με απειλές. Γιατί έτσι οποιαδήποτε απάντηση πάρετε θα είναι μια απάντηση στις απειλές σας και όχι στο αίτημά σας για αλήθεια και τιμιότητα.
Μην επικεντρώνεστε στο ψέμα του παιδιού, αλλά στρέψτε την προσοχή σας στην ουσία. Δηλαδή στα γεγονότα και τις συμπεριφορές που βρίσκονται στη ρίζα του ψέματος. Αντί να ενοχοποιείτε το παιδί σας για το ψέμα του, συζητήστε μαζί του για το αποτέλεσμα της πράξης του και αναζητήστε μαζί έναν εφικτό τρόπο για να επανορθώσετε. Μην τιμωρείτε το παιδί σας για κάθε σφάλμα που παραδέχεται με ειλικρίνεια, γιατί έτσι θα καταλήξει στο συμπέρασμα ότι είναι… εξυπνότερο να λέει ψέματα παρά την αλήθεια. Προσπαθήστε να μη λέτε συχνά ψέματα μπροστά στο παιδί σας. Ή φροντίστε να μη βρίσκεται μπροστά σε περίπτωση που πρόκειται να πείτε κάποιο… φοβερό ψέμα.

Πηγή: netfamily

Λόγια μιας γυναίκας για το παιδί, που ταξιδεύουν εδώ και έναν αιώνα μέχρι το σήμερα, πιο ζωντανά από ποτέ, μας θυμίζουν το λόγο για τον οποίο στεκόμαστε πλάι στο παιδί και υποδεικνύουν τον πραγματικό ρόλο του εκπαιδευτικού ή του θεραπευτή στη διαδικασία της μάθησης…Η Maria Montessori είναι η γυναίκα που δίδαξε στα παιδιά την αγάπη για τη μάθηση και στους μεγάλους την αγάπη για το κάθε παιδί.

Ο δεκάλογος της θεωρίας της Maria Montessori

  Μην αγγίζετε ένα παιδί παρά τη θέληση του.

  Μην μιλάτε με άσχημο τρόπο σε ένα παιδί και μην χρησιμοποιείτε άσχημα λόγια όταν αναφέρεστε σε αυτό κατά την απουσία του.

  Επικεντρωθείτε στο να ενισχύσετε και να βοηθήσετε να αναπτυχθούν τα θετικά στοιχεία και οι υπάρχουσες ικανότητες του παιδιού ώστε να μην αφήνουν χώρο για το ”κακό”.

  Βοηθήστε το να συμμετέχει ενεργά στην προετοιμασία του περιβάλλοντος μάθησης. Αφιερώστε σχολαστική και συνεχή φροντίδα σε αυτό. Βοηθήστε το παιδί να συνάψει εποικοδομητική σχέση με το περιβάλλον του. Δείξτε του το περιβάλλον μέσα στο οποίο κρύβονται τα μέσα που θα βοηθήσουν την ανάπτυξη του και υποδείξετε του την κατάλληλη χρήση τους.

  Να είστε πάντα έτοιμοι να ανταποκριθείτε στο κάλεσμα ενός παιδιού που έχει την ανάγκη σας και πάντα να ακούτε και να απαντάτε στο παιδί που σας απευθύνεται.

  Σεβαστείτε το παιδί που κάνει κάτι λάθος και μπορεί αργότερα να εντοπίσει μόνο του το λάθος και να διορθωθεί, αλλά να διακόψετε άμεσα και ρητά κάθε καταχρηστική χρήση του περιβάλλοντος και κάθε κίνηση που μπορεί να θέτει σε κίνδυνο το παιδί,το περιβάλλον του ή τους άλλους.

  Σεβαστείτε το παιδί τη στιγμή που ξεκουράζεται ή τη στιγμή που παρακολουθεί άλλους να εργάζονται ή όταν συλλογίζεται τι έχει κάνει ή τι θέλει να κάνει. Μην το κατευθύνετε ούτε να το αναγκάζετε σε άλλες μορφές δραστηριοτήτων.

  Βοηθήστε το παιδί που βρίσκεται σε αναζήτηση κάποιας δραστηριότητας και δεν μπορεί να βρει τι θέλει να κάνει.

  Να είστε ακούραστοι στο να επαναλαμβάνετε αυτό που θέλετε στο παιδί που αρνήθηκε λίγο νωρίτερα να σας ακούσει, να βοηθάτε το παιδί να αποκτήσει ό, τι δεν έχει ακόμη κατακτήσει και να ξεπεράσει τις όποιες δυσκολίες του. Κάνετε το δημιουργώντας το μαθησιακό περιβάλλον με φροντίδα, εξοπλισμένοι με αυτοσυγκράτηση και σιωπή, χρησιμοποιώντας ήπια λόγια και γεμάτη αγάπη παρουσία. Κάνετε αισθητή την παρουσία σας στο παιδί που βρίσκεται σε αναζήτηση και αποστασιοποιηθείτε από το παιδί που έχει βρει τις απαντήσεις του.

  Πάντα να συμπεριφέρεστε στο παιδί χρησιμοποιώντας τους καλύτερους τρόπους σας και να του προσφέρετε τον καλύτερο εαυτό σας .

Η Maria Montessori γεννήθηκε στο Chiaravalle της Ιταλίας στις 31 Αυγούστου1870. Έφυγε από τη ζωή το 1952 στο Noordwijk της Ολλανδίας. Σπούδασε ιατρική στο Πανεπιστήμιο της Ρώμης και έγινε η πρώτη γυναίκα γιατρός στην Ιταλία! Κατά τη διάρκεια της πρακτικής της στην Ιατρική, οι κλινικές παρατηρήσεις της την οδήγησαν στο να αναλύσει τον τρόπο με τον οποίο τα παιδιά μαθαίνουν.

Κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα παιδιά κατασκευάζουν αυτά που θα μάθουν από ότι υπάρχει στο περιβάλλον τους. Το 1902 ξεκίνησε τις σπουδές της στην παιδαγωγική, την πειραματική ψυχολογία και την ανθρωπολογία.Έδωσε διαλέξεις για εκπαιδευτικές μεθόδους που αφορούν σε παιδιά που πάσχουν από ψυχικές ασθένειες. Το 1907 εγκαινιάστηκε το “Casa de Bambini”. Ήταν το πρώτο σπίτι στη συνοικία San Lorenzo της Ρώμης και έγινε η πηγή της μεθόδου Montessori για τους εκπαιδευτικούς.

Το 1911 φεύγει από τον κλάδο της Ιατρικής και ασχολείται με το εκπαιδευτικό έργο. Το 1913 ο Αλεξάντερ Γκράχαμ Μπελ και η σύζυγός του Mαμπέλ εγκαινίασαν τoν Μορφωτικό Σύλλογο Μontessori ( Montessori Educational Association ) στην Ουάσινγκτον. Εισέρχεται στον κόσμο της Παιδαγωγικής μια νέα μέθοδος, στην οποία τα υλικά είναι κύρια πηγή μάθησης κατά την προσχολική περίοδο.

Η μέθοδος αυτή βασίζεται στην προώθηση της πρωτοβουλίας και την ανταπόκριση του παιδιού με τη χρήση ενός ειδικά σχεδιασμένο εκπαιδευτικό υλικό. Το παιδί πρέπει να μαθαίνει σύμφωνα με το δικό του ρυθμό και έτσι να ανακαλύπτει τη γνώση.

Το βίντεο δημιουργήθηκε με την βοήθεια της τεχνολογίας. Σε αυτό θα παρακολουθήσετε εικόνες που ενδεχομένως να μην έχετε ξαναδεί. Θα δείτε πως είναι η καρδιά του εμβρύου στις 25 ημέρες και πως σχηματίζεται στους 9 μήνες. Θα δείτε τα τριχοειδή αγγεία των 60.000 μιλίων που υπάρχουν στο σώμα μας, θα δείτε πως σχηματίζεται ο εγκέφαλος και πως αναπτύσσεται. Ανακαλύψτε τον μηχανισμό που το γυναικείο σώμα προετοιμάζεται για να γεννήσει. Δείτε πράγματα που συμβαίνουν μέσα στη γυναίκα και στο έμβρυο και που αδυνατούμε να κατανοήσουμε με τη λογική μας, ενώ ξέρουμε γιατί και πως γίνονται.

Ο Αλέξανδρος Τσιάρας είναι ένας Έλληνας επιστήμονας που μεγαλουργεί στο εξωτερικό. Ζει στις ΗΠΑ και εργάζεται σαν καθηγητής στο Yale. Πριν λίγα χρόνια η ΝΑΣΑ, ενδιαφέρθηκε για τη δουλεία του και του ζήτησε να δημιουργήσει ένα πρόγραμμα αλγορίθμων όπου θα απεικονίζεται το ανθρώπινο σώμα και πως θα μπορεί να γίνει σε αυτό χειρουργική επέμβαση σε συνθήκες διαστήματος.

Πηγή: Ιatropedia

Η ενθάρρυνση ως τρόπος συναλλαγής με τους άλλους είναι βοηθητική σε οποιαδήποτε μορφή σχέσης και σε οποιαδήποτε ηλικία ίσως γιατί όλοι έχουμε κρυμμένο ένα αποθαρρυμένο παιδί. Ας αποφασίσουμε να εντάξουμε την ενθάρρυνση στη ζωή μας ξεχωρίζοντας την όμως από τον έπαινο.

Αν ένα παιδί ζει μέσα στην ενθάρρυνση, μαθαίνει να έχει εμπιστοσύνη στον εαυτό του, στους άλλους, στη ζωή. Γίνεται ένας αισιόδοξος και ικανός μαχητής της ζωής.

Σε χειρότερες κρίσεις άσθματος, ακόμη και στην ίδια τη νόσο, μπορεί να οδηγήσει η χρήση παρακεταμόλης.Νέα έρευνα, της οποίας τα αποτελέσματα δημοσιεύτηκαν στο ιατρικό περιοδικό «Pediatrics», δείχνει ότι το γνωστό παυσίπονο μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης άσθματος στα παιδιά κατά 60%.

Τη σχετική μελέτη διεξήγαγε ο καθηγητής Τζον ΜακΜπράιντ από την παιδιατρική κλινική Akron του Οχάιο, ο οποίος εξέτασε τα δεδομένα 520.000 παιδιών από πενήντα τέσσερις διαφορετικές χώρες. Τα μέλη της επιστημονικής ομάδας του λένε ότι, σύμφωνα με τα ευρήματα σε παιδιά ηλικίας μεταξύ έξι και επτά ετών, ο κίνδυνος αυξάνεται κατά 60% όταν λαμβάνουν το φάρμακο τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο, αλλά λιγότερο από μία φορά τον μήνα, ενώ τριπλασιάζεται στα παιδιά που το λαμβάνουν τουλάχιστον μία φορά τον μήνα.

Ο δόκτωρ ΜακΜπράιντ υποστηρίζει ότι αποφάσισε να δημοσιεύσει τα συμπεράσματά του, ώστε οι παιδίατροι, λαμβάνοντας υπόψη τον ρόλο της παρακεταμόλης στην πρόκληση του άσθματος, να σταματήσουν να χρησιμοποιούν την ουσία που περιέχεται σε πολλά παυσίπονα που έχουν ακεταμινοφαίνη για την καταπολέμηση του πυρετού ή άλλων πόνων. Εναλλακτικά μπορούν να χορηγούν άλλα, εξίσου ισχυρά αναλγητικά.

Οσον αφορά τους μεγαλύτερους, τα ευρήματα άλλης έρευνας, στην οποία συμμετείχαν έφηβοι άνω των δεκατεσσάρων ετών, έδειξαν ότι και σε εκείνους, αν χρησιμοποιούν τουλάχιστον μία φορά τον μήνα παρακεταμόλη, ο κίνδυνος να παρουσιάσουν άσθμα διπλασιάζεται.

Πηγή: Ygeianews

Παλαιότερο σχετικό άρθρο: Ερευνα συνδέει την παρακεταμόλη με το παιδικό άσθμα

Έτσι πιστεύει ο Γερμανικός Οργανισμός για την Ασφάλεια Τροφίμων Foodwatch η οποία έκανε μήνυση στην Unilever για την ασφάλεια των προϊόντων της που περιέχουν στερόλες (Becel Proactiv). Αυτό ξεκίνησε όταν το Γερμανικό Ομοσπονδιακό Ινστιτούτο για την Εκτίμηση Επικινδυνότητας (BfR) ζήτησε επανεξέταση της ασφάλειας φυτικών στερολών/στανολών γιατί κάποιες έρευνες έδειξαν ότι η κατανάλωση αυτών των προϊόντων από παιδιά και από άτομα που δεν έχουν υψηλά επίπεδα χοληστερίνης πιθανό να προκαλεί καρδιαγγειακά προβλήματα.

Τα παιδιά που γεννιούνται λίγες εβδομάδες πρόωρα έχουν περισσότερες πιθανότητες να έχουν προβλήματα υγείας, όπως άσθμα, σύμφωνα με νέα βρετανική έρευνα. Η ανάλυση στοιχείων περίπου 14.000 παιδιών, έδειξε ότι όσο πιο νωρίς γεννιέται ένα παιδί, τόσο πιο πολλές οι πιθανότητες να έχουν κάποιο πρόβλημα υγείας. Τα παιδιά που γεννήθηκαν στις 32 με 36 εβδομάδες, είχαν περισσότερες πιθανότητες να έχουν άσθμα και να εισαχθούν σε νοσοκομείο στους πρώτους 9 μήνες ζωής. Ακόμα όμως και τα παιδάκια που γεννήθηκαν στην 37^η και 38^ηεβδομάδα, που θεωρείται μια περίοδος κυοφορίας που δεν θα ενέπνεε ανησυχία μέχρι πρότινος, ήταν πιο πιθανό να έχουν προβλήματα υγείας, σε σύγκριση με τα παιδιά που γεννήθηκαν κανονικά, σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας.

Η έρευνα έρχεται σε αντίθεση με την πεποίθηση ότι όλα τα παιδιά που γεννιούνται μετά από 37 εβδομάδες, έχουν τις ίδιες πιθανότητες να έχουν μελλοντικό πρόβλημα στην υγεία τους.

10% πιο πιθανό να έχουν άσθμα

Συγκεκριμένα τα παιδιά που γεννήθηκαν σχετικά πρόωρα (37- 38 εβδομάδες), είχαν 10% περισσότερες πιθανότητες για άσθμα και ήταν 40% πιο πιθανό να τους συνταγογραφηθεί εισπνεόμενο σπρέι για το άσθμα. «Τα αποτελέσματα της έρευνας μας έρχονται σε αντίθεση με την πεποίθηση ότι η πρόωρη γέννα δεν έχει καμία επίπτωση στην υγεία των παιδιών στο μέλλον. Διαπιστώσαμε επίσης ότι, ακόμα και μία ή δύο εβδομάδες να γεννηθεί νωρίτερα το παιδί, από τις 40 που πρέπει να κρατάει η κυοφορία, πάλι αυξάνονται οι πιθανότητες για προβλήματα υγείας», δήλωσαν οι επικεφαλής της έρευνας. Τα πιο συχνά προβλήματα που αφορούσαν τη μειωμένη περίοδο κύησης αφορούσαν την ανάπτυξη, το βάρος, τις μακροχρόνιες ασθένειες και τις εισαγωγές σε νοσοκομεία. Σύμφωνα με την Leanne Metcalf, βοηθού διευθυντή στη φιλανθρωπική οργάνωση Asthma UK, υπάρχουν αρκετά πράγματα που μπορεί να κάνει μιας έγκυος για να ελαχιστοποιήσει τις πιθανότητες πρόωρου τοκετού, όπως να έχει το σωστό βάρος, να είναι ενεργητική και να αποφεύγει το στρες, το κάπνισμα και τις αρρώστιες: «Η παχυσαρκία, το στρες και το κάπνισμα κατά την κυοφορία, έχουν όλα συνδεθεί με τις πιθανότητες άσθματος στο παιδί.

Οπότε αν μια γυναίκα καταφέρει να ελέγξει αυτά, τότε θα έχει πολύ καλές πιθανότητες να έχει μια σωστή και υγιή εγκυμοσύνη», ολοκλήρωσε η βρετανίδα Metcalf.

Πηγή: Typosthes